Kolven op het werk: wat zijn je rechten en hoe maak je het werkbaar?
Teruggaan naar werk na de bevalling kan spannend zijn — vooral als je borstvoeding geeft en wilt blijven kolven. Gelukkig zijn hier duidelijke regels voor in Nederland. Het is belangrijk dat je weet waar je recht op hebt én dat je samen met je werkgever kijkt hoe je dit in de praktijk kan laten slagen. De meeste werkgevers hebben al duidelijke afspraken of een protocol liggen op het werk, waarin de regels en mogelijkheden vastgelegd zijn.
Volgens de Nederlandse Arbeidstijdenwet heb je tot en met de eerste 9 maanden na de geboorte van je kind het recht om onder werktijd borstvoeding te geven of te kolven. Hiervoor mag je per werkdag maximaal ¼ van je werktijd gebruiken. Dit komt bovenop je normale pauzes en dit is betaalde tijd.
Voorbeeld: Werk je 8 uur? Dan mag je tot 2 uur van die tijd gebruiken om te kolven of borstvoeding te geven of om naar huis te gaan om te voeden.
Deze tijd kun je verspreid over de dag inzetten, op momenten die bij jouw borstvoedingsschema passen.
Wat moet je werkgever regelen?
Je werkgever moet je de mogelijkheid geven om in alle rust te kolven of borstvoeding te geven. Dit betekent:
- Een geschikte kolfruimte, een afgesloten, hygiënische en rustige plek waar je ongestoord kunt zitten en kolven met wastafel en koelkast.
- Privacy en comfort, met een comfortabele stoel of bank en voldoende ventilatie.
- Goed klimaat en schone omgeving, zonder gevaarlijke stoffen of verontreinigingen.
Een toilet is géén geschikte kolfruimte; de ruimte moet voldoen aan de criteria die in de wet staan. Deze kun je terugvinden op de website van de rijksoverheid of de arbodienst.
Is er geen geschikte ruimte? Dan moet de werkgever helpen met alternatieven, zoals:
- een andere geschikte plek binnen het bedrijf, of
- de mogelijkheid om (betaald) naar huis te gaan om te kolven.
Praat er op tijd over
Het helpt enorm als je al voor je zwangerschapsverlof met je werkgever bespreekt hoe je wilt kolven of borstvoeding wilt blijven geven als je weer werkt. Zo kan je werkgever zich voorbereiden (bijv. een kolfruimte inrichten) en kunnen jullie vast afspraken maken. Een open gesprek voorkomt onduidelijkheid en stress als je weer terug bent op je werkplek. Je wilt namelijk zo rustig mogelijk kunnen starten want het is al spannend genoeg na een verlof.
Praktische tips voor kolven op het werk:
- Plan je kolfmomenten in je agenda en communiceer dit met je collega’s of leidinggevende.
- Neem een koeltas mee voor je melk als er (nog) geen koelkast beschikbaar is.
- Maak gebruik van hulpmiddelen: een goede kolf die voor jou goed past, om rustig en efficiënt te kolven.
- Overweeg ‘oefenen’ met kolven voordat je weer aan het werk gaat, dit kan helpen om ritme en techniek onder de knie te krijgen. Daarnaast leert je kindje dan ook vast uit het flesje te drinken. Dit is handig voor bij de opvang of de oppas.
Mocht je werkgever niet goed mee willen denken of je rechten niet respecteren, dan kan dit (in sommige gevallen) onder zwangerschapsdiscriminatie vallen. In zo’n situatie kun je advies vragen bij:
- je HR-afdeling,
- een arbodienst of bedrijfsarts,
- een vakbond of juridisch adviespunt.
Kolven op het werk hoort bij de wettelijke rechten van werkende moeders in Nederland. Het combineren van borstvoeding en werk vraagt soms wat planning en overleg, maar met goede afspraken én een fijne kolfruimte kun je dit veel rustiger en succesvoller doen. Je hoeft dit niet alleen te doen — je verloskundige, lactatiekundige of collega’s kunnen je tips en ondersteuning geven.
Ter voorbereiding op het geven van borstvoeding en meer informatie kun je je aanmelden voor een voorlichtingsavond van Ineke Hartman